Idi Amin: zwarte bladzijde in geschiedenis Oeganda

Idi Amin: zwarte bladzijde in geschiedenis Oeganda

door Maarten van Dun

Idi Amin was de ultieme Afrikaanse despoot. Behangen met medailles, drager van zelfgegeven titels als Koning der Dieren en Veroveraar van het Britse Keizerrijk heerste hij over Oeganda.

De westerse wereld deed lang lacherig over 'die idioot' in Oeganda. Maar Idi Amin was sluw, meedogenloos en wreed. Tijdens zijn jaren als president van Oeganda sterven honderdduizenden Oegandezen en stort de economie volledig in.

Britse soldaat met lege bovenkamer

Aanvankelijk lijkt er geen grote toekomst weggelegd voor Idi Amin. Hij sluit zich in 1947 aan bij de Britse koloniale troepen. Zonder opleiding moet Idi Amin genoegen nemen met een baantje als assistent-kok.

De boomlange en beresterke soldaat kan goed rugbyen en boksen, maar een Britse sportcoach zegt over hem: 'Idi Amin is een goede rugbyspeler, maar er zit niet veel in zijn bovenkamer. Je moet hem alles uitleggen en dan kan je het beste heel eenvoudige woorden gebruiken.' Een andere Britse officier noemt hem echter 'een buitengewoon geval - zeker niet gestoord. Hij is zeer doortrapt, sluw en een geboren leider.' Idi Amin blijkt geen gewone soldaat.

Machtigste zwarte in het leger

Want Idi Amin krijgt gestaag promotie. Als hij vanaf 1949 vecht tegen verschillende rebellengroepen in Kenia en Somalië, begint de keiharde soldaat aan zijn opmars. Binnen tien jaar is Amin een effendi, de hoogst haalbare rang voor een zwarte in het Britse leger. Na de onafhankelijkheid van Oeganda in 1962 behoort Amin tot de machtigste mannen in het Oegandese leger.

Minister-president Milton Obote heeft vertrouwen in Idi Amin en bevordert hem tot chef-staf van de hele krijgsmacht. Obote heft de grondwet op en installeert zichzelf als president. Met Idi Amin aan zijn zijde kan Obote de hele wereld aan.

Dat duurt niet lang. Obote en Amin krijgen ruzie en tijdens een buitenlandse reis van Obote bezet Idi Amin in 1971 met loyale troepen de hoofdstad. Idi Amin is de leider van Oeganda.

Kannibalistische moordenaar

Het is het begin van een donkere periode in de geschiedenis van Afrika. Idi Amin is wreed en achterdochtig, een gevaarlijke combinatie. Hij zuivert het leger en het land van staatsgevaarlijke elementen. Hij doodt zijn eigen ministers en gooit zijn slachtoffers voor de krokodillen. Volgens de wildste verhalen zou Idi Amin zijn slachtoffers zelfs opeten.

De angst regeert in de straten van Kampala. De gevreesde geheime diensten onderzoeken iedereen die zich een klein beetje verdacht gedraagt. Idi Amin wil van Oeganda een zwarte Afrikaanse staat maken.

Aziaten verdwijnen, economie stort in

Grote groepen Aziatische Oegandezen, die al drie generaties in Afrika wonen, worden hun land uitgezet. Ze mogen slechts hun koffers meenemen, de rest moeten ze achterlaten. De Aziaten zijn echter de ruggengraat van de Oegandese economie. Idi Amin geeft hun bedrijven aan zijn politieke vrienden, maar het gaat helemaal mis. De economie stort in.

Om de aandacht van de binnenlandse problemen af te leiden, valt Idi Amin in 1978 Tanzania binnen. Een dure vergissing. Tanzania vecht terug en met hulp van gevluchte Oegandezen weten ze de bezetter terug te dringen. Ze staan zelfs aan de poorten van de Oegandese hoofdstad Kampala.

Verschansen in Saudi-Arabië

Idi Amin beseft dat het spel voorbij is. Met zijn vier vrouwen, een paar van zijn dertig minnaressen en zo'n twintig kinderen vlucht Idi Amin het land uit. Via allerlei omwegen vestigt hij zich in Saoedi-Arabië, waar hij tot 2003 een comfortabel leven leidt. Hij sterft een natuurlijke dood.

Idi Amin zag zijn Oeganda nooit meer terug. Hij leek het niet erg te vinden. In 1999 zegt hij in een interview: 'Ik ben erg gelukkig. Een stuk gelukkiger dan toen ik nog president van Oeganda was.'

Like deze pagina

Specialisten Oeganda

Stay tuned

Wil jij elke maand naar Afrika?

  • Schrijf je in voor de maandelijkse nieuwsbrief boordevol foto's, prijsvragen en insider tips.
  • Ook ontvang je speciale deals van onze partners!

Aanmelden nieuwsbrief

Namibië kenner
Sponsors